Uitleg scores

Milieu Centraal beoordeelt hoe ambitieus de eisen voor duurzaamheid van het keurmerk of bedrijfslogo zijn en let op de transparantie en controle (betrouwbaarheid en betrokkenheid). Naar welke punten kijkt Milieu Centraal?

Milieu, dierenwelzijn, mens & werk

Milieu Centraal beoordeelt hoe streng de duurzaamheidseisen van het keurmerk of bedrijfslogo zijn. Dus: welke eisen stelt het beeldmerk aan het milieu, dierenwelzijn en/of mens & werk? Milieu Centraal bekijkt niet of de eisen in de praktijk ook nageleefd worden: daarvoor zijn de producent, de beeldmerkeigenaar en de controlerende instantie verantwoordelijk. Wel beoordeelt Milieu Centraal de controlerende partij.

Milieu 

Bij alle keurmerken en bedrijfslogo's heeft Milieu Centraal de meest relevante milieu-aspecten binnen een bepaalde productgroep onderzocht. In de productgroep groente en fruit zijn dat bijvoorbeeld gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen, gebruik van land, water en energie, ontbossing, biodiversiteit, verpakking en transport. In de productgroep eieren zijn dat bijvoorbeeld emissies uit de stal, energiegebruik, veevoer, mestmanagement en antibioticabeleid.

Dierenwelzijn

Bij producten met dierlijke ingrediënten (vlees, vis, zuivel, eieren) heeft Milieu Centraal de meest relevante aspecten voor dierenwelzijn onderzocht. Dat zijn onder andere: de leefruimte per dier (bijvoorbeeld het aantal dieren per vierkante meter), uitloop naar buiten, kan het dier zich natuurlijk gedragen (bijvoorbeeld een stofbad of modderbad nemen), zijn er geen pijnlijke ingrepen (castreren, horens verwijderen, snavels kappen), hoe is het transport geregeld (tijd, afstand), hoe gaat de slacht.

Mens & werk

Bij producten die van buiten Europa komen (zoals koffie, thee en cacao, kleding en tropisch hardhout) heeft Milieu Centraal de meest relevante aspecten voor mens & werk onderzocht. Dat zijn onder andere: eerlijke handel (bijvoorbeeld een eerlijke prijs en afspraken voor een lange termijn), arbeidsomstandigheden (bijvoorbeeld werktijden, leefbaar loon, geen kinderarbeid, recht om lid te worden van een vakbond) en aandacht voor de lokale gemeenschap (scholing, gezondheidszorg).

Uitleg scores duurzaamheid

De scores voor milieu, dierenwelzijn en mens & werk laten zien hoe ambitieus het beeldmerk is in vergelijking met andere beeldmerken in dezelfde categorie (bijvoorbeeld eieren). Milieu Centraal geeft scores van 0 tot 5.

0 Het keurmerk stelt geen extra eisen bovenop de wettelijke eisen.
1 De eisen van het keurmerk gaan iets verder dan het wettelijk minimum en liggen ongeveer op het niveau dat gangbaar is in de branche.
2 De eisen van het keurmerk gaan iets verder dan het wettelijk minimum en liggen iets boven het niveau dat gangbaar is in de branche.
3 De eisen zijn strenger dan de gangbare praktijk, maar kunnen nog een stuk strenger.
4 De eisen zijn streng, maar het zijn niet de strengst mogelijke eisen.
5 De eisen van het beeldmerk zijn zeer streng.
n.v.t. Het onderdeel is niet van toepassing. Bij groente en fruit bijvoorbeeld staat de score voor dierenwelzijn op n.v.t., omdat er geen dieren bij het product betrokken zijn.
n.t.b. Milieu Centraal moet de score nog bepalen. Dit geldt bij alle niet-voedingsbeeldmerken voor het onderdeel transparantie. 
z.o. De score z.o. wordt in verschillende gevallen toegekend:
- Het beeldmerk is een paraplulogo (zie paraplulogo).
- Het beeldmerk kent meerdere standaarden onder hetzelfde logo, waardoor het ambitieniveau sterk verschilt. Een omschrijving van de verschillen in ambitieniveaus wordt in de toelichting gegeven. 
- Het beeldmerk is een bedrijfslogo zonder onafhankelijke controle. Bedrijfslogo's zonder onafhankelijke controle zijn niet inhoudelijk beoordeeld. 
- Bedrijfslogo's die staan voor een duurzaamheidsprogramma of -project van het bedrijf, maar geen standaard met certificeerbare eisen hebben. In de toelichting wordt uitgelegd waar het programma of de projecten over gaan. 

Controle

Milieu Centraal beoordeelt bij controle de betrouwbaarheid & betrokkenheid van het duurzaamheidsbeeldmerk. Welke partij voert de controles op naleving van de eisen uit (een onafhankelijke organisatie of doet de beheerder van de eisen dit zelf?) en zijn er sancties als een bedrijf zich niet aan de eisen houdt (ja/nee)? Bij de beeldmerken op voeding is ook beoordeeld of de garanties over de hele keten gelden (ja/nee), of stakeholders betrokken worden bij het opstellen van de eisen (ja/nee) en of er een proces van continue verbetering van de standaard is (ja/nee). 

De controlerende partij wordt als volgt beoordeeld:

0 Geen controle op naleving eisen.
1 Geen onafhankelijke controle op naleving van de eisen (beeldmerk doet zelf de controles) of onafhankelijke controle met minder dan jaarlijkse frequentie. 
2 Onafhankelijke jaarlijkse controle door onafhankelijk gespecialiseerd bureau (alleen aangekondigde controles).
3 Onafhankelijke jaarlijkse controle door gespecialiseerd bureau inclusief onaangekondigde controles.
4 Onafhankelijke jaarlijkse controle door certificerende instelling, maar er is geen accreditatie op schema zelf. Systeemverificatie valt hier bij bedrijfslogo’s ook onder.
5 Onafhankelijke jaarlijkse controle door certificerende instelling, met accreditatie op schema zelf (alleen op nationaal niveau) óf full member ISEAL Alliance (internationaal).

Uitleg totaalscore controle

Milieu Centraal geeft een eindscore op controle (of B&B) die als volgt is bepaald: De score op controlerende partij is de basisscore met telkens 1 punt aftrek als op een van de vier overige beoordelingscriteria van Controle [of B&B] (sanctiebeleid, ketentransparantie, stakeholderbetrokkenheid, proces van continue verbetering) een nee wordt gescoord. Een voorbeeld: een keurmerk scoort een 4 op controlerende partij, heeft wel een sanctiebeleid en een goede ketentransparantie, maar op de website is geen informatie te vinden over het betrekken van stakeholders (1 punt aftrek), noch over een continu verbeterproces (1 punt afrek). Dan is de eindscore op Controle [of B&B]: 4 – 2 x 1 punt aftrek = score 2.

Transparantie (alleen bij keurmerken en logo’s op voeding)

Bij transparantie beoordeelt Milieu Centraal of de informatie over het keurmerk/logo begrijpelijk, concreet en makkelijk vindbaar is en of het keurmerk/logo verslag doet van de resultaten. Kortom: kun je er makkelijk achter komen waar het keurmerk/logo voor staat? Milieu Centraal toetst op:

Vindbaarheid: staan de eisen op de website van het keurmerk/logo en zijn ze daar makkelijk (met enkele logische muisklikken) te vinden?
Begrijpelijkheid: is de website in het Nederlands of Engels geschreven en is er een voor de consument begrijpelijk verhaal waarin de belangrijkste eisen van het beeldmerk worden uitgelicht?
Toetsbaarheid: zijn de eisen concreet en meetbaar? Concreet is: ‘Drie kippen per vierkante meter’. Niet concreet is: ‘De dieren hebben voldoende ruimte’.
Resultaten: doet het keurmerk/logo jaarlijks verslag van de resultaten, bijvoorbeeld in het jaarverslag? (score: ja/nee)

Uitleg score transparantie

Milieu Centraal geeft op elk onderdeel een score. De laagste score bepaalt de eindscore. Als het keurmerk geen jaarlijks verslag doet van de resultaten, wordt er een punt van de eindscore afgetrokken. Een voorbeeld: een keurmerk scoort een 4 op vindbaarheid, een 5 op toetsbaarheid, een 3 op begrijpelijkheid en het doet verslag van de resultaten. Dan is de eindscore voor transparantie een 3.

Milieu Centraal geeft een totaalscore van 0 tot 5.